Giới thiệu di tích Chùa Mạc Ngạn

1. Khái quát về di tích

Chùa Mạc Ngạn, có tên tự là Thập phương Phật, tọa lạc tại Tổ dân phố Chung Chính, phường Lê Đại Hành, thành phố Hải Phòng. Theo tư liệu hiện có, di tích có niên đại từ thời Hậu Lê, là công trình tín ngưỡng Phật giáo gắn bó với đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Chùa là nơi thờ Phật, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân và Phật tử. Trải qua thời gian, ngôi chùa không chỉ là không gian thực hành tôn giáo mà còn góp phần duy trì phong tục truyền thống, nuôi dưỡng tinh thần hướng thiện, lòng nhân ái và sự gắn kết trong cộng đồng dân cư.

Cùng với các công trình tín ngưỡng khác trên địa bàn, Chùa Mạc Ngạn là một phần trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân địa phương, thể hiện truyền thống gìn giữ các giá trị văn hóa và tín ngưỡng được trao truyền qua nhiều thế hệ.

2. Lịch sử tu bổ, tôn tạo

Theo tư liệu kiểm kê, Chùa Mạc Ngạn có niên đại từ thời Hậu Lê. Trong quá trình tồn tại, di tích đã được quan tâm tu bổ, tôn tạo nhằm duy trì công năng sử dụng và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân.

Năm 1999, chùa được tu bổ, tôn tạo. Đến năm 2023, toàn bộ công trình tiếp tục được tu bổ, nâng cấp, gồm các hạng mục bái đường, hậu cung, sân chùa, tường rào và cổng. Những hoạt động này góp phần củng cố kết cấu công trình, cải thiện cảnh quan và tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân, Phật tử đến lễ Phật, dâng hương.

Hiện nay, di tích có tình trạng bảo quản tốt, các hạng mục kiến trúc cơ bản đáp ứng nhu cầu thờ tự và sinh hoạt tín ngưỡng tại địa phương.

3. Kiến trúc và cảnh quan di tích

Chùa Mạc Ngạn được xây dựng theo kiểu kiến trúc chữ Đinh, có diện tích khoảng 90 m², gồm 3 gian bái đường và 1 gian chính điện thờ Phật. Đây là kiểu bố cục kiến trúc phổ biến trong các công trình chùa truyền thống ở đồng bằng Bắc Bộ, với không gian bái lễ phía trước và khu vực thờ tự chính ở phía sau.

Trong khu vực thờ Phật, hai bên có các ban thờ Đức Ông, Thánh Tăng và Địa Tạng. Cách bố trí các ban thờ tạo nên không gian thờ tự trang nghiêm, phục vụ nhu cầu lễ Phật, dâng hương và thực hành các nghi lễ Phật giáo của nhân dân, Phật tử.

Công trình có tường xây bằng gạch chỉ đỏ, mái lợp ngói mũi hài màu đỏ. Hệ thống cột được làm bằng bê tông; các cấu kiện liên kết mái sử dụng bê tông cốt thép sơn giả gỗ, bảo đảm độ vững chắc và tạo nét gần gũi với hình thức kiến trúc truyền thống. Nền chùa được lát gạch đỏ; bên trong có các bức hoành phi, câu đối góp phần tăng tính trang nghiêm cho không gian thờ tự. Cửa chùa được làm bằng gỗ, hài hòa với tổng thể kiến trúc.

Bên cạnh công trình thờ tự chính là nhà thờ Mẫu gồm 3 gian, phục vụ nhu cầu thờ Mẫu theo phong tục tín ngưỡng dân gian tại địa phương. Sự hiện diện của nhà thờ Mẫu bên cạnh không gian thờ Phật phản ánh sự giao thoa giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian trong đời sống văn hóa của cộng đồng.

Sân chùa được lát gạch đỏ, tạo không gian sạch sẽ, thuận tiện cho việc đi lại và tổ chức các hoạt động tín ngưỡng. Di tích có tường bao quanh, góp phần bảo vệ khuôn viên và giữ gìn sự tôn nghiêm của nơi thờ tự. Cổng chùa được xây bằng gạch chỉ, sơn màu ghi đá; cửa cổng làm bằng sắt, tạo sự chắc chắn và thuận tiện trong công tác quản lý, bảo vệ di tích.

Sau đợt tu bổ, tôn tạo năm 2023, các hạng mục kiến trúc và cảnh quan của chùa được chỉnh trang, góp phần tạo diện mạo khang trang, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương.

4. Đối tượng thờ tự và sinh hoạt tôn giáo

Chùa Mạc Ngạn thờ Phật theo Phật giáo Đại thừa. Đây là truyền thống Phật giáo có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt Nam, đề cao lòng từ bi, tinh thần cứu khổ, cứu nạn và hướng con người đến những giá trị chân, thiện, mỹ.

Các ban thờ Đức Ông, Thánh Tăng và Địa Tạng được bố trí trong không gian thờ tự, góp phần hoàn chỉnh hệ thống thờ phụng của chùa. Bên cạnh đó, nhà thờ Mẫu thể hiện sự hiện diện của tín ngưỡng dân gian trong đời sống tâm linh của cộng đồng.

Thông qua các hoạt động lễ Phật, dâng hương và sinh hoạt tôn giáo, chùa góp phần giáo dục con người hướng thiện, sống nhân ái, hòa thuận, biết yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau. Đây cũng là nơi nhân dân, Phật tử gửi gắm niềm tin, cầu mong bình an cho gia đình và cộng đồng, đồng thời duy trì những phong tục, tập quán tốt đẹp của quê hương.

5. Giá trị văn hóa và ý nghĩa đối với cộng đồng

Chùa Mạc Ngạn là một địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng có ý nghĩa đối với nhân dân Tổ dân phố Chung Chính. Với niên đại được xác định từ thời Hậu Lê theo tư liệu hiện có, di tích góp phần phản ánh lịch sử hình thành và phát triển của đời sống tín ngưỡng tại địa phương.

Về phương diện kiến trúc, chùa mang đặc điểm của công trình Phật giáo truyền thống với bố cục chữ Đinh, hệ thống bái đường, chính điện và nhà thờ Mẫu. Các hạng mục kiến trúc, hệ thống ban thờ, hoành phi, câu đối cùng cảnh quan sân chùa tạo nên không gian sinh hoạt tín ngưỡng trang nghiêm, gần gũi với đời sống cộng đồng.

Về phương diện văn hóa, chùa góp phần duy trì truyền thống lễ Phật, hướng thiện, đề cao lòng nhân ái và sự hòa thuận trong cộng đồng. Việc nhân dân cùng tham gia gìn giữ, chăm sóc và bảo vệ chùa còn thể hiện tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm đối với các công trình văn hóa, tín ngưỡng của địa phương.

Hiện nay, Chùa Mạc Ngạn chưa được xếp hạng di tích. Tuy nhiên, công trình vẫn có ý nghĩa trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân, cần tiếp tục được quan tâm quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị phù hợp với điều kiện thực tế.

6. Bảo tồn và phát huy giá trị di tích

Để gìn giữ và phát huy giá trị Chùa Mạc Ngạn, cần tiếp tục nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương, tổ dân phố, người đại diện quản lý cơ sở tôn giáo và cộng đồng dân cư trong việc bảo vệ công trình, giữ gìn cảnh quan, vệ sinh môi trường và bảo đảm an ninh, an toàn tại khu vực di tích.

Việc sửa chữa, tu bổ chùa cần được thực hiện phù hợp với hiện trạng công trình và tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan; chú trọng bảo vệ các yếu tố kiến trúc, hệ thống ban thờ, hoành phi, câu đối và những hiện vật có giá trị nếu có. Đồng thời, cần duy trì cảnh quan sạch đẹp, bảo đảm các hoạt động tín ngưỡng diễn ra trang nghiêm, an toàn, tiết kiệm và đúng quy định.

Bên cạnh đó, cần tăng cường tuyên truyền để nhân dân, Phật tử nâng cao ý thức bảo vệ cơ sở tôn giáo, thực hành tín ngưỡng phù hợp với truyền thống văn hóa và quy định pháp luật; phát huy vai trò của cộng đồng trong việc gìn giữ môi trường văn hóa lành mạnh, xây dựng nếp sống văn minh tại địa phương.

Với lịch sử hình thành được ghi nhận từ thời Hậu Lê, cùng kiến trúc truyền thống và vai trò trong đời sống tín ngưỡng của cộng đồng, Chùa Mạc Ngạn là một địa điểm văn hóa có ý nghĩa đối với nhân dân Tổ dân phố Chung Chính. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của chùa góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo chính đáng của nhân dân và xây dựng đời sống văn hóa tinh thần phong phú tại phường Lê Đại Hành.

Phường Lê Đại Hành
QR Code
image advertisement
image advertisement
Tin mới
Thư viện ảnh
Thống kê truy cập
  • Đang online: 0
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 0
  • Tất cả: 0

Cổng thông tin điện tử phường Lê Đại Hành

Chịu trách nhiệm nội dung: Ủy ban nhân dân phường Lê Đại Hành, thành phố Hải Phòng

Địa chỉ: TDP Tân Dân, phường Lê Đại Hành, thành phố Hải Phòng

Điện thoại: Đang cập nhật